Somaliland ayaa xayiraad ku soo rogtay shirkadda Air Djibouti, iyadoo uu cirka isku sii shareerayo khilaafka diblomaasiyadeed

MUQDISHO Muqdisho (Caasimada Online) – Maamulka Somaliland ayaa u diiday diyaarad laga leeyahay dalka Jabuuti inay ku degto jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madaxbannaanida ee Jamhuuriyadda iskeed madaxbannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland, taasoo cirka isku sii shareereysa khilaafka diblomaasiyadeed ee sii xoogeystay tan iyo markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland bishii hore, sida ay qortay shabakadda Caasimada Online.

Markabkan ayaa waxa uu todobaadkiiba afar duulimaad ku iman jiray Somaliland, kuwaas oo intooda badan ku soo degi jiray caasimadda Hargeysa.

Mamnuucida ayaa daba socota tillaabooyin diblumaasiyadeed oo aargoosi ah. Toddobaadkii hore, Somaliland waxay sheegtay inay u yeedhay wakiilkeedii Jabuuti, isla markaana, Jabuuti waxay ku dhawaaqday inay xidhay xafiiska xidhiidhka Somaliland ee dalkaas. Xafiisku waxa uu shaqaynayey ilaa 2012kii.

Jabuuti waxa ay si cad ula xidhiidhisay ficilkeeda aqoonsiga Israel ee Somaliland, waxaanay ku tilmaantay tallaabadaas mid aan sharci ahayn oo ka hor imanaysa shuruucda caalamiga ah, isla markaana aan la aqbali karin.

Mas’uuliyiinta Jabuuti ayaa qaatay mowqifkii ugu adkaa ee dalalka gobolka, iyagoo si weyn uga duwan Kenya iyo Itoobiya oo dowladahooda ay inta badan ka aamuseen arrintan.

Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, oo saaxiib dhow la ah Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa ku soo baxay inuu hormuud u yahay dhaleeceynta go’aanka Israel. Dowladda Jabuuti ayaa jawaab adag ka bixisay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, taasoo muujineysa sida ay uga soo horjeedaan. Dad badan oo indha indheeya ayaa aaminsan in go’aanka lagu xiray xafiiska xiriirka Somaliland uu ku yimid codsi ka yimid dowladda federaalka Soomaaliya.

Waxa kale oo sii xumaanaya xidhiidhka Jabuuti iyo Somaliland oo sii xumaanaya, gaar ahaan gobolka Awdal ee galbeedka Somaliland. In ka badan toban qof ayaa ku dhintay todobaadkii hore mudaharaad rabshado wata oo ka dhacay xarunta gobolka ee Boorama.

Awdal ayaa xuduud la leh dalka Jabuuti, waxaana toddobaadyadii u dambeeyay ku soo qulqulayay boqolaal maleeshiyo beeleed oo Ciise ah oo hubaysan. Beesha Ciise waa isku beel madaxweynaha Jabuuti. Maleeshiyada ayaa sheegay inay wadaan abaabul ay ku doonayaan inay kaga difaacaan dhul ka tirsan Saylac iyo deegaanada ku xeeran beelaha Gadabuursi oo iyaguna dega gobolkaasi.

Waxa isa soo taraya cabsida laga qabo in ismariwaaga dublamaasiyadeed uu sii huriyo xidhiidhka beelaha Awdal oo dhan oo jilicsan. Falanqeeyayaasha qaar ayaa ka digaya in dawladda Faderaalka ee Soomaaliya ay u adeegsan karto saamaynta Jabuuti iyo dhulka ay ku leedahay inay ku hubayso dadka ka soo horjeeda Somaliland ee ku sugan gobolka, ujeeddaduna tahay in la wiiqo awoodda Somaliland oo laga dhigo mid ka mid ah beelaha walaalaha ah.

Somaliland ayaa horay u lumisay dhul baaxad leh oo ku yaalla gobolka Sool oo ay sheegtay inuu ka tirsan yahay. Deegaanadaas ayaa hadda waxaa gacanta ku haya maamul cusub oo federaal ah oo la safan dowladda federaalka Soomaaliya.

Iyadoo ay xiisada taagan tahay ayaa waxaa isa soo taraya baaqyada loo jeedinayo dowladda Soomaaliya ee ku aadan in gobolka Awdal laga dhiso maamul la mid ah federaalka, iyadoo laga faa’ideysanayo soohdimaha Jabuuti iyo taageerada siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, qaar ka mid ah falanqeeyayaasha ayaa ka digaya in tallaabadan oo kale ay Jabuuti u soo bandhigi karto dib-u-dhac diblomaasiyadeed oo kaga imaanaya Mareykanka iyo Israa’iil, taasoo sii murjineysa muuqaalka gobolka oo markii horeba kacsanaa.