MUQDISHO () – Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa si kulul u cambaareeyey Israa’iil, isagoo ku sifeeyey dawladnimada mid la mid ah gumaysi, dhul-qabsi, xasuuqa Falastiiniyiinta iyo barakicinta shacabka.
Isagoo ka hadlayay khudbad fiidiyoow ah oo dalka oo dhan laga jeediyay Khamiistii, Madaxweyne Maxamuud ayaa sidoo kale ku tilmaamay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu nin la raadinayo, wuxuuna soo jeediyay in Israa’iil ay ku sii go’doonsan tahay masraxa caalamiga ah. Waxa uu meesha ka saaray aqoonsiga Israel ee Somaliland oo uu ku tilmaamay mid aan miisaan weyn lahayn.
Madaxweynaha Soomaaliya waxa uu ku dooday in aqoonsiga ay Israa’iil dhawaan siisay maamulka gooni-goosadka ah aanu ahayn mid dan u ah reer Somaliland, balse uu ka dhigan yahay isku day ay Tel Aviv ku doonayso inay dhul ballaadhsi ku samayso. Waxa uu ka digay in Israa’iil ay qorshaynayso inay si khasab ah Falastiiniyiinta uga rarto Qaza Somaliland oo ay saldhigyo ciidan ka samaysato gobolka, tallaabooyinkaas oo uu sheegay inay khatar gelin karaan ammaanka Geeska Afrika iyo Badda Cas.
Madaxweyne Maxamuud, waxa uu ku celceliyey baaq uu u diray shacabka Somaliland oo uu ku sheegay inay ka soo horjeestaan cid kasta oo Israa’iil joogto, isaga oo ka digay in haddii arrintaasi la waayo ay gobolka u soo jiidi karto colaado aanay maamuli karin, taasina ay ka dhalan karto xasilooni darro iyo qalalaase.
Qoraal naadir ah oo heshiisiin ah, waxa uu sidoo kale ku booriyay Somaliland in ay faraha kala baxdo raadinta aqoonsi caalami ah oo ay ka fiirsato in ay dib ula midowdo Soomaaliya. Waxa uu soo jeediyay in midnimada qaranku ay u horseeddo xoog iyo barwaaqo, isagoo ballan-qaaday in dowladdiisu ay wax walba u hurayso sidii loo gaari lahaa hadafkaas.
Ma ahan markii ugu horeysay ee Madaxweyne Maxamuud uu weerar kulul ku qaado Israel. Maxamuud oo khudbad ka hor jeediyay bishii hore, waxa uu Israa’iil ku tilmaamay “cadowga” dunida Muslimka, waxaanu ugu baaqay dadka reer Somaliland inay difaacdaan gobolkooda.
Xubno ka tirsan golihiisa wasiirada ayaa ku celceliyay dareenkan, iyadoo bayaan rasmi ah lagu cambaareeyay Tel Aviv. Muuqaallada mudaaharaadyada ay dowladdu soo abaabushay ayaa xitaa muujinayay saraakiisha ammaanka oo ku dhawaaqaya ereyo jihaadi ah oo ka dhan ah Israa’iil, taasoo keentay in su’aalo la iska weydiiyo sida maamul ay reer galbeedku taageeraan oo ku hawlan la dagaallanka kooxaha islaamiyiinta ah, ay u ogolaadaan hadallada noocaas ah.
Waxaa xiisadda sii kordhiyey, Jeneraal Yuusuf Maxamed Siyaad Indho-cadde oo ku hanjabay weerar toos ah Israa’iilisagoo ku andacoonaya inuu tagi doono Tel Aviv haddii Israa’iil ay sii wado xidhiidhka ay la leedahay Somaliland.
Sidoo kale waxaa sii xumaanaya xiriirka Soomaaliya iyo Mareykanka. Washington dhawaan Safiirka Soomaaliya ee Qaramada Midoobay ayaa ku eedeeyay in uu xiriir la leeyahay shirkad caafimaad oo fadhigeedu yahay dalka Mareykanka oo horay loogu xukumay musuqmaasuqa Medicaid. Mareykanka ayaa sidoo kale ku eedeeyay madaxda Soomaaliya eedeymahaas xaday cunno iyo burburinta bakhaar ay lahayd hay’adda cuntada adduunka ee WFP Muqdisho, taasoo keentay in la hakiyo gargaarkii Mareykanka uu siin jiray dalka.
