Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sheegay in heshiisyadii Imaaraadka ee la joojiyay ay halis ku ahaayeen madax-banaanida
MUQDISHO (Somalia) Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in dowladdiisa ay baabi’isay dhammaan heshiisyadii ay la gashay dowladda Imaaraadka Carabta, kaddib markii ay soo gaba gabeeyeen inay halis ku ahaayeen qaranimada iyo qaranimada dalka, isagoo ku eedeeyay Abu Dhabi inay ka gaabisay inay ixtiraamto midnimada Soomaaliya.
“Waxaan rabaa in aan shacabka Soomaaliyeed u caddeeyo in xiriir wanaagsan aan la leenahay dowladda Imaaraadka Carabta, annaga dhankeena waxaan ku galnay niyad wanaag iyo daacadnimo, nasiib darro dowladda imaaraadku nooma aysan dhaqmin sidii hal dowlad oo madax banaan” ayuu yiri Madaxweyne Maxamuud oo Talaadadii la hadlay shacabka Soomaaliyeed.
Madaxweynaha ayaa sheegay in maamulkiisa uu dhowr jeer ku booriyay Imaaraadka inay ixtiraamaan midnimada iyo Qaranimada Soomaaliya, balse Abu Dhabi ay ka dhego adaygtay dalabyadaas oo ay ka weecday dowladda Federaalka, si toos ahna ula xiriirtay maamul goboleedyada.
Wuxuu ku eedeeyay Imaaraadka inay Soomaaliya ka soo galeen “albaab badan”, si madax bannaan ula macaamilaan gobollada, mararka qaarkoodna ay qaadaan tallaabooyin aysan dowladda federaalka xitaa ka warqabin – tillaabooyinka uu sheegay inay xadgudub ku yihiin madax-bannaanida, midnimada, sharafta iyo madax-bannaanida Soomaaliya.
Madaxweyne Maxamuud, ayaa sheegay in xadgudubyadaas lagu eedeeyay, haddana ay dowladdiisu is-xakameysay, isla markaana ay Imaaraadka siisay fursado badan, iyagoo doortay inaysan ku degdegin tallaabooyinka ciqaabta ah.
Wuxuu ku macneeyay go’aankii Isniintii ee lagu baabi’iyay dhammaan heshiisyadii – oo ay ku jiraan heshiisyada dekedaha, amniga iyo difaaca – uu daba socday wax uu ku tilmaamay falanqeyn dheer oo qoto dheer, oo la qaatay kaliya ka dib markii ay dowladdu soo gabagabeysay heshiisyada ay halis weyn ku yihiin jiritaanka dalka.
Soomaaliya ayuu sheegay in ay sii wadato xiriirka ay la leedahay dalalka caalamka oo ku saleysan is ixtiraam iyo iskaashi, balse heshiis kasta oo loo arko in uu wax u dhimayo midnimada iyo qaranimada qaranka uu meesha ka saarayo.
Madaxweynaha ayaa ku nuux-nuux saday in tallaabadan looga gol leeyahay in lagu ilaaliyo dalka oo aan culeys kale la saarin shacabka Soomaaliyeed, hadalkaas oo u muuqday mid lagu qaboojinayo tabashooyinka ay qabaan dowlad goboleedyada qaarkood.
Go’aankan ayaa waxaa si deg deg ah uga biyo diiday maamul goboleedyada Puntland,Jubbaland iyo Somaliland oo sheegay in go’aankaasi uu yahay mid aan waxba ka jirin, islamarkaana uusan ka dhaqan geli doonin deegaanadooda. Waxay ku doodeen in dowladda federaalka aysan awood iyo awood u lahayn inay baabi’iso heshiisyada.
Si kastaba ha ahaatee, tallaabadan ayaa waxaa soo dhaweeyay mas’uuliyiin dhowr ah oo ka tirsan siyaasiyiinta Soomaaliya oo uu ka mid yahay madaxweynihii hore ee Soomaaliya Maxamed C/llaahi Farmaajo, kuwaasoo ku tilmaamay inay tahay tallaabo loo qaaday dhanka horumarka iyo ilaalinta mustaqbalka dalka.
Xiriirka Soomaaliya iyo Imaaraadka ayaa leh xumaaday Tan iyo markii ay Israa’iil aqoonsatay Somaliland, iyadoo maamulka Muqdisho ay uga shakiyeen Abu Dhabi inay door ku lahayd go’aankaas, isla markaana ay u ololaynayeen dalalka kale inay ku daydaan.
Xiisada ayaa waxaa sii xoojiyey warbixino sheegaya in Imaaraadku uu gacan ka geystay fududeynta in hogaamiyaha gooni u goosadka ee golaha ku meel gaarka ah ee koonfurta Yemen, Aidarous Al Zobayidi, uu ka soo baxsado dhulka iyo hawada Soomaaliya. Al Zobayidi ayaa ka baaqsaday wadahadalo uu Sacuudiga garwadeen ka ahaa oo lagu waday in lagu qabto Riyadh, kaasoo looga gol lahaa in xal waara looga gaaro dhibaatada Yemen.
Soomaaliya ayaa tan iyo markii ay cadaadis xoog leh kala kulantay Sacuudiga, Masar iyo Turkiga, taasoo keentay in Muqdisho ay ka baxdo mamnuucida dhammaan duulimaadyada militariga iyo kuwa xamuulka ee Imaaraadka usbuucii hore.
Imaaraadku wuxuu jebiyey xayiraaddaas ugu yaraan laba jeer, Jimcihii iyo Sabtidii. Xadgudubyadaas lagu eedeeyay Isniintii ayaa sababay go’aanka lagu baabi’iyay dhammaan heshiisyadii u ogolaanaya imaaraadka joogitaanka iyo dhaqdhaqaaqa dhulka Soomaaliya iyo hawadeeda.
