Madaxweynaha Somaliya Oo Somaliland Ugu Baaqay Inay Ka Tanaasusho Xidhiidhka Israel Oo Ay Dib Ugu Soo Biirto Dalkeeda
MUQDISHO () – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa madaxda Somaliland u soo jeediyay inay ka tanaasulaan xidhiidhka cusub ee ay la yeesheen Israa’iil, isla markaana ay dib ugu biiraan dalka intiisa kale, isagoo sheegay inuu diyaar u yahay inuu sameeyo tanaasulaad ballaadhan si loo soo celiyo midnimadii, balse aanay marnaba aqbali doonin in Somaliland ay kala go’do ama aqoonsi caalami ah ka hesho.
Isagoo Sabtidii ka hadlayay xafladda caleema-saarka Cabdulqaadir Axmed Aw Cali oo loo doortay madaxweynaha maamul goboleedka Waqooyi-Bari ee Soomaaliya, ayaa madaxweyne Maxamuud wuxuu ka codsaday hoggaanka Somaliland inay soo laabtaan oo ay qabtaan doorar hoggaamineed oo heer qaran ah oo ay ku dhex leeyihiin Soomaaliya oo mid ah. Waxa uu hoosta ka xariiqay inuu diyaar u yahay inuu ka tanaasulo wax walba marka laga reebo gooni isu taagga oo uu ku tilmaamay mid aan la aqbali karin.
Madaxweynaha ayaa si kulul ugu dhaliilay maamulka Somaliland qaabka ay ula dhaqmaan dadka soo booqda, isagoo ka duwan sida uu hadalka u dhigay soo dhaweynta shacabka Israa’iil iyo xarigga muwaadiniinta Soomaaliyeed ee Hargeysa taga iyagoo sita calanka Soomaaliya. Waxa uu sheegay in khilaafku ka hor yimid fahamka.
Isagoo ka hadlayay aqoonsiga Israel ee Somaliland, ayaa Madaxweyne Maxamuud wuxuu digniin culus u jeediyay Ra’iisal Wasaaraha Israel, Benjamin Netanyahu, isaga oo sheegay inaanay Israel ku guulaysan doonin inay Somaliya ka dhex dhisto wax uu ku sifeeyay inay tahay wakiil. Waxa uu sheegay in Soomaaliya aysan ogolaan doonin dowlad ka jirta dhulkeeda in ay ku dhaqaaqdo wax uu ku tilmaamay xeelado colaadeed.
“Waxaan si aan leex leexad lahayn ugu sheegayaa Netanyahu in aysan marnaba suurtagal noqon doonin in Israa’iil ay ka dhisto gudaha Soomaaliya dowlad fulinaysa xeeladaheeda xun,” ayuu raaciyay.
Madaxweyne Maxamuud ayaa sidoo kale ugu baaqay maamulka Somaliland iyo maamulka Waqooyi Bari ee Soomaaliya ee fadhigoodu yahay magaalada Laascaanood in ay sii daayaan boqolaal maxaabiis ah oo dhinac walba u xiran yahay dagaallo sannadihii u dambeeyay ka dhacayay, isagoo tallaabadan ku tilmaamay mid lagama maarmaan u ah in colaadda la dejiyo.
Hadalkiisa ayaa imaanaya iyadoo ay cirka isku sii shareereyso khilaafka u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Somaliland, kaasoo sii xoogeystay tan iyo markii Israa’iil ay aqoonsatay jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madaxbanaanida ee Soomaaliya.
Tallaabo aad astaan u ah toddobaadkan, Madaxweyne Maxamuud, xubno sarsare oo ka tirsan xukuumaddiisa iyo safiirro ka socda dalalka Turkiga, Sucuudiga iyo Suudaan oo ay weheliyaan dublamaasiyiin ka socda dalal kale, ayaa socdaal ku tegay magaalada Laascaanood oo ay Somaliland sheegtay inay ka tirsan tahay dhulkeeda.
Mas’uuliyiinta Soomaaliya ayaa sheegay in socdaalkan uu ahaa mid lagu muujinayo in Somaliland aysan matalin gabi ahaan maxmiyaddii hore ee British Somaliland, iyadoo gobolka Sool iyo qeybo ka mid ah gobolka Sanaag ay hadda la safan yihiin dowlad-goboleed ay taageerto dowladda federaalka.
Maamulka Soomaaliya ayaa sidoo kale ku dhawaaqay inuu danaynayo maamul goboleed cusub oo laga sameeyo gobolka Awdal, iyagoo ugu baaqay dadka deegaanka inay ka go’aan Somaliland oo ay xaq u leeyihiin inay ka tashadaan.
