MUQDISHO () – Xafiiska madaxtooyadda Soomaaliya ayaa war qoraal ah oo uu soo saaray ku sifeeyay booqasho uu madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ku tagay magaalada Jig-jiga Sabtidii, taasoo ay dad badani u fasirteen inay ahayd mid diblumaasiyadeed oo ku tallo-gal ah.
Intii uu ku guda jiray booqashada, Madaxweyne Maxamuud ayaa la kulmay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed iyo Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle. Wafuud ka kala socotay dalalka Jabuuti iyo Kenya ayaa sidoo kale goob joog ka ahaa furitaanka dhisme weyn oo dalxiis oo loogu talagalay in lagu soo jiito dadka soo booqda, isla markaana dakhli ka soo galo deegaanka Soomaalida Itoobiya.
Waxaa xusid mudan in madaxweyne Maxamuud uu yiri 2024-kii, markaas oo uu sheegay in Itoobiya ay qabsato dhul ka tirsan Soomaaliya, isagoo ula jeeday deegaanka Soomaalida oo hadda lagu daray khariidadda qaranka Itoobiya.
Taas oo ka soo horjeeda, odhaahdii u dambaysay ee si taxadar leh loo sheegay ayaa loo arkaa inay tahay isku day lagu doonayo in lagu sameeyo cadaadis dublamaasiyadeed, taas oo muujinaysa inaanay Muqdisho dareemayn inay ku qasban tahay inay dib u xaqiijiso madaxbannaanida Itoobiya ee gobolka haddii Addis Ababa ay sii waddo inay Somaliland si madax-bannaan ula falgasho dedaalkeeda ku aaddan helitaanka marin badeed.
Maqnaanshaha ayaa sidoo kale lagu macneeyay digniin ah in Soomaaliya ay dib u eegi karto mawqifkeedii dheeraa ee ku saabsanaa deegaanka Soomaalida haddii Itoobiya u dhaqaaqdo aqoonsiga Somaliland. Israa’iil ayaa horay u qaaday tillaabooyin dhankaas ah, halka Itoobiya ay inta badan ka aamustay iyadoo dalalka gobolka ay cambaareeyeen tallaabadaas.
Sida laga soo xigtay xafiiska madaxweynaha, Maxamuud iyo madaxda gobolka ee Jigjiga ayaa ka wada hadlay arrimaha amniga iyo siyaasadda Geeska Afrika, iyadoo dowladdiisu ay xoogga saartay xoojinta dadaallada diblomaasiyadeed ee lagu xoojinayo midnimada iyo qaranimada Soomaaliya.
