Madaxweynaha Soomaaliya oo booqasho ku tagaya Laascaanood ayaa laga yaabaa inay ka cadhaysiiso Somaliland

MUQDISHO Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa isku diyaarinaya inuu tago magaalada lagu muransan yahay ee Laascaanood, si uu uga qeyb galo caleema saarka Madaxweynaha maamulkaasi Cabdulqaadir Axmed Aw-Cali Firdhiye, taasoo u muuqata mid sii kordhineysa xiisadda kala dhaxeysa maamulka Somaliland.

Wafdi horudhac ah oo ka socda dowladda Federaalka ayaa lagu wadaa in saacadaha soo socda ay u duulaan Laascaanood si ay u gogol xaaraan socdaalka, kormeerka qaban qaabada soo dhaweynta iyo diyaarinta amniga ka hor imaatinka madaxweynaha ee la filayo maalinta Khamiista ah.

Booqashada waxaa kor loogu qaadayaa muujin buuxda oo ah maamulka federaalka. Ra’iisal wasaaraha oo ay wehliyaan xubno ka tirsan golihiisa wasiirada ayaa sidoo kale lagu wadaa in ay tagaan magaalada Laascaanood, halkaasoo lagu wado in golaha wasiirada federaalka Soomaaliya ay ku kulmaan shirkoodii todobaadlaha ahaa.

Laascaanood maaha meel caadi ah. Magaaladan ayaa xudun u ah muran dhuleed oo in muddo ah soo jiitamayay, waxaana sheegata Somaliland oo ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya in ka badan sodon sano ka hor. Somaliland ayaa sanadkii 2023 gacanteeda ku wayday magaalada Laascaanood kadib dagaal qaraar oo ay la gashay maleeshiyo beeleedyo taabacsan dowladda Federaalka.

Sheegashada Somaliland waxa ay dhaafsiisan tahay Laascaanood ilaa magaalooyinka kale ee ay hadda ka arrimiso maamul goboleedka Waqooyi Bari ee Soomaaliya ee fadhigiisu yahay Laascaanood, oo ah dawlad xubin ka ah federaalka oo sheegata maamulka degaankaas. Go’aanka dawladda Faderaalka ee ku aaddan socdaalka madaxweynaha oo aad loo hadal hayo ayaa dad badani u arkaan in ay jawaab siyaasadeed toos ah u tahay aqoonsiga Israel ee Somaliland.

Safiirka Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay ayaa dhawaan Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay u sheegay in Somaliland loo eego oo loo qaybiyay laba gobol: Waqooyi-galbeed Soomaaliya iyo Waqooyi Bari Soomaaliya, iyadoo tan dambe ay hoos imaanayso dowladda federaalka ah oo ay maamusho dowlad-goboleed federaal ah oo shaqaynaysa.

Booqashada Laascaanood ayaa u muuqata mid loogu talagalay in lagu saleeyo sheekadaas. Waxa ay hoosta ka xariiqday sida ay Muqdisho uga go’an tahay in ay maamusho madaxbannaanida federaalka, ka hortimaado sheegashooyinka dhuleed ee Somaliland iyo in ay beesha caalamka tusiso in maamulka Somaliland ee ay aqoonsan tahay Israa’iil aanu ka talinayn dhul buuxa oo uu ka talin jiray maxmiyaddii hore ee British Somaliland. Mas’uuliyiinta Federaalka ayaa ku doodaya in maamulka Somaliland uu ku kooban yahay qiyaastii kala bar dhulka ay sheeganeyso, isla markaana ay ka maqan tahay taageero dhaafsiisan hal beel oo kaliya, iyadoo beelaha Harti ay inta badan la safan yihiin dowladda Federaalka.

Si kastaba ha ahaatee talaabadan ayaa la filayaa inay ka kici doonto Hargeysa. Maamulka Somaliland ayaa sannadkii hore cambaareeyay booqashadii uu Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre ku tagay magaalada Laascaanood, waxayna ku tilmaameen mid gardaro ah oo lagu xad-gudbay waxa ay u arkaan dhulkooda.

Madaxweynaha, Ra’iisal Wasaaraha iyo Golaha Wasiirada, ayaa safarkii ugu dambeeyay wuxuu muujinayaa in si badheedh ah uu u socdo dagaal siyaasadeed iyo mid dhuleed oo Somaliya ay kula jirto Somaliland, iyadoo Laascaanood ay mar kale udub dhexaad u tahay khilaafka heer qaran iyo mid gobolba.